Theo phản ánh của báo chí, giám đốc Công ty như SCIC hiện nhận mức lương gần 80 triệu đồng/tháng (khoảng 4.000USD), gấp mấy chục lần lương của cán bộ công chức. Tuy nhiên, nếu so với bình diện quốc tế, thì mức lương này lại thấp. Cụ thể, giám đốc của SCIC sẽ phải chịu trách nhiệm số vốn khoảng 7- 8 tỷ USD của Nhà nước. 

Trong khi đó, mức lương của một đại diện giám đốc một chi nhánh ngân hàng nước ngoài, chịu trách nhiệm số vốn 20-30 triệu USD lại nhiều gấp đôi.

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, vấn đề ở đây là hiệu quả kinh doanh. Ở nước ngoài, người làm kinh doanh có thể được trả hai khoản lương, lương “cứng” và lương “mềm” tính theo kết quả sản xuất kinh doanh. Nước ngoài là như vậy, lương “cứng” là một phần nhưng lương “mềm” mới là chuyện lớn.

Ở Phố Wall người ta có vài triệu USD tiền lương một năm, nhưng tiền thưởng có thể lên đến vài trăm triệu USD tuỳ theo hiệu quả kinh doanh. Nếu với cách nhìn như vậy có thể nói rằng, mức lương của giám đốc SCIC nói riêng và của các lãnh đạo tập đoàn, công ty lớn của Nhà nước nói chung “vừa cao vừa thấp”. Thấp so với trách nhiệm nhưng lại quá cao so với hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đã đến lúc cần phải thay đổi cơ chế lương phù hợp với trách nhiệm và năng lực của cán bộ. Giá cả hàng hoá nhiều thứ tính đúng tính đủ, tại sao lương lại không? Chẳng hạn, có thể chấp nhận trả lương “cứng” đến 10.000 USD cho lãnh đạo một tập đoàn, công ty lớn của Nhà nước. Ngoài ra, có thể còn thêm 10% kết quả sản xuất kinh doanh làm lương thưởng thêm cho cán bộ, công nhân viên, người lãnh đạo được 1%. Khi có cơ chế rõ ràng, người lao động sẽ cố gắng làm việc. Cùng với chế độ cao là kỷ luật khắt khe, nếu người lãnh đạo không thực hiện được mục tiêu, thì sẽ cảnh cáo, kỷ luật. Nếu không có kế hoạch sản xuất kinh doanh hiệu quả, thì cách chức, đề bạt người khác.

Để giải quyết tận gốc vấn đề cần phải xem lại khâu đề bạt, bổ nhiệm cán bộ. Cũng theo chuyên gia Bùi Kiến Thành, hiện các tiêu chí để bổ nhiệm và quản lý cán bộ lãnh đạo tập đoàn lớn của Nhà nước chưa rõ ràng. Khi bổ nhiệm cán bộ nhưng làm việc không hiệu quả mà vẫn trả lương cao thì thực tế là có vấn đề. Nhưng khi họ làm việc hiệu quả, mà lương vẫn cứ bị đóng khung như những người khác thì sẽ không kích thích được.

Thực tế đã có không ít những cán bộ giỏi ra làm việc bên ngoài. Nước ta đương nhiên không thiếu người tài, không thiếu người giỏi, không thiếu người có khả năng quản lý những tập đoàn lớn. Phải tìm người tài như Lưu Bị cầu Gia Cát Lượng trước kia. Tìm được người ta rồi thì phải có cơ chế cho người ta làm việc.